جنگی که ورق را برگرداند

 تحلیلی بر ابعاد و پیامدهای جنگ نامشروع آمریکا-اسرائیل علیه ایران در ابتدای سال ۲۰۲۶ ( قسمت اول) دکتر رضا غلامی  عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی- ایران، تهران پیش‌سخن هرچند نگارش روایتی تحلیلی از جنگی که با وجود آتش‌بسی موقت، همچنان در زیرِ پوست ایران و منطقه…

الگوریتم توتالیتر: تأملی در دیالکتیک هوش مصنوعی، رژیم‌های حقیقت و افق آزاداندیشی

رضا غلامی عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در سیر تاریخی، قدرت هرگز صرفاً در ابزارهای سخت نظامی یا اقتصادی متبلور نگشته است؛ بلکه عمیق‌ترین و پایدارترین صورت‌های قدرت، آنهایی بوده‌اند که توانسته‌اند مونوپلی تعریف حقیقت را در اختیار گیرند. از دستگاه‌های ایدئولوژیک دولت‌های توتالیتر در قرن…

نگاهی به متدولوژی تحلیل علمی اعتراضات و اغتشاشات دی‌ماه ۱۴۰۴ – چارچوب نظری، شواهد تجربی، و ابزارهای سنجش بی‌طرفی

رضا غلامی عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی در طول هفته‌های اخیر، شاهد رفتارهای عجیب و‌مبتذل برخی از آکادمیسین های ایرانی در رشته های جامعه شناسی و علوم سیاسی در قبال بررسی حوادث دیماه ۱۴۰۴ هستیم. تصور میشود این همه هزینه‌ای که طی چهار دهه اخیر برای توسعه…

کارل پوپر و مسئله تقرب به حقیقت

دکتر رضا غلامی، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم‌ انسانی و‌مطالعات فرهنگی مقدمه: کارل پوپر، ایران و یک مواجهه کم‌عمق هر چند برای اساتید و‌محققان فلسفه در ایران، کارل پوپر ناشناخته نبود اما به نظر می‌رسد آشنایی گسترده با اندیشه‌های کارل پوپر در جامعه فلسفه و علوم انسانی ایران، بیش از…

بسط مردم سالاری؛ کاوشی در پیام‌های اعتراضات و اغتشاشات اخیر برای نظام حکمرانی

اعتراضات و اغتشاشات دی‌ماه ۱۴۰۴ در ایران، که می‌توان آن را یکی از بزرگ‌ترین اعتراضات و ناآرامی‌های ۴۹ سال گذشته دانست، فراتر از یک نارضایتی یا ناآرامی گذرا، و نیز فراتر از یک عملیات ترکیبی منتسب به اسرائیل و ایالات متحده، هشداری جدی و چندوجهی برای نظام حکمرانی به شمار…

از استدلال و نقد تا ناسزا و‌ تخریب؛ عادت افراط گرایان

 علوم انسانی و فلسفه، برخلاف برخی برداشت‌های ساده‌انگارانه، ایدئولوژی نیستند که بتوان با فرمان یا شعار آنها را دگرگون ساخت. علم در بستر آزادی، گفت‌وگو و تکثر می‌بالد و در فضای پویای اندیشه به پیش می‌رود. تاریخ علم گواهی روشن است بر این واقعیت که علم همواره مسیری پر فراز…

ضرورت شکل‌گیری عقلانیت سیاسی واقع‌گرا در ایران امروز

تعریف عقلانیت سیاسی واقع‌گرا عقلانیت سیاسی واقع‌گرا در ایران اتخاذ سیاست‌هایی است که اهداف و ارزش‌ها را بر اساس ادغام آرمان‌ها با واقعیت‌ها بازتعریف می‌کند و بر رضایت آگاهانه اکثر مردم استوار است. این رویکرد محدودیت‌های ساختاری نظام، قدرت واقعی بازیگران مختلف، توان و تاب‌آوری جامعه برای پذیرش تحولات، و…

عقل ایرانی در مواجهه با بحران‌ها

رضا غلامی؛ عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و‌ مطالعات فرهنگی مقدمه عقل ایرانی، مفهومی ریشه‌دار در بطن تاریخ چند هزار ساله تمدن ایران است که در گذر زمان، ویژگی‌هایی منحصربه‌فرد یافته و به‌مثابه عقل جمعی، حاصل انباشت تجربه‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی ملت ایران به شمار می‌آید. این عقل،…

ضرورت گفت‌وگوی فراگیر و بازشناخت منافع ملی

رضا غلامی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم ‌انسانی و‌ مطالعات فرهنگی   مقدمه در تحلیل شرایط کنونی ایران، یکی از بنیادی‌ترین ضرورت‌ها، بازاندیشی در مفهوم منافع ملی و تحقق گفت‌وگویی فراگیر و فراسویه‌ای میان همه نیروهای اجتماعی، فکری و نهادی کشور است. ایران در مرحله‌ای سرنوشت‌ساز از تاریخ خود ایستاده…

حفظ همبستگی ملی؛ آغازی برای بازسازی ملی

رضا غلامی؛ عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم‌ انسانی و‌مطالعات فرهنگی   ملت بزرگ ایران، در روزهای اخیر نشان داد که در لحظات سرنوشت‌ساز تاریخ، هم‌چنان با عزمی راسخ، غیرتی مثال‌زدنی و ایمان به سرزمین خود، توان دفاع مشروع و جانانه از خاک، شرف و استقلال ملی‌اش را دارد. این ایستادگی…