نقش شهید آیت‌الله خامنه‌ای در توسعه علم و فناوری ایران؛ از شکل‌دهی گفتمان تا معماری کلان زیست‌بوم نوآوری

رضا غلامی عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم ‌انسانی و‌ مطالعات فرهنگی اگر قرار باشد مهم‌ترین عامل شتاب‌گیری علم و فناوری در ایران طی سه دهه اخیر معرفی شود، بی‌تردید نقش هدایت‌گر، راهبردی و مستمر شهید آیت‌الله خامنه‌ای در صدر این عوامل قرار می‌گیرد. بدون اغراق، بخش عمده‌ای از پیشرفت‌های علمی…

ایران و تکثرگرایی؛ همبستگی اجتماعی به‌مثابه فضیلت تمدنی

رضا غلامی عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و‌ مطالعات فرهنگی ایران، در گذر هزاران سال، نه فقط یک سرزمین، بلکه یک تجربه تمدنی عمیق و پیوسته بوده است؛ تجربه‌ای که در آن تنوع قومی، زبانی، دینی و فرهنگی نه استثنا، که قاعده اصلی زیست جمعی را تشکیل داده است….

در دل آتش؛ فرهنگ ایرانی در میدان جنگ

یادداشت رضا غلامی برای روزهای خطیرجنگ ریشه در تاریخ وقتی بمب‌ها می‌بارند و دود بر آسمان می‌نشیند، اولین چیزی که دشمن می‌خواهد بکُشد، حافظه تاریخی است. ملتی که نداند از کجا آمده، نمی‌داند چرا دفاع می‌کند. ایران اما ملتی است که تاریخش مثل خون در رگ‌هایش جاری است. ما از…

از خاکستر جنگ، فرهنگی برای همه

یادداشتی درباره رسالت فرهنگ در ایران پسا جنگ رضا غلامی عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی چارچوب نظری: فرهنگ به‌مثابه چتر فراگیر جوامعی که از بحران‌های بزرگ عبور می‌کنند، ناگزیر با یک پرسش بنیادین مواجه می‌شوند: آیا تجربه مشترکِ ایستادگی آمیخته با رنج می‌تواند به سرچشمه‌ای برای…

خامنه‌ای؛ چهره‌ای فراتر از عصرها

سطوری برآمده از صدق و حسرت درباره شهید آیت الله سید علی خامنه‌ای رضا غلامی، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی از زمان شهادت ایشان، دست و دلم به قلم نمی‌رود و توانِ نوشتن در وصفِ ابعاد شخصیتی او از من سلب شده است. به سختی توانستم…

واقع‌گرایی کلاسیک؛ چارچوب مختصات، تبارشناسی و مفاهیم بنیادین

رضا غلامی، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی   مقدمه در میان نظریه‌های روابط بین‌الملل، مکتب واقع‌گرایی (Realism) با سابقه‌ای طولانی، پایدارترین چارچوب برای فهم رفتار دولت‌ها در نظام بین‌الملل به شمار می‌رود. اندیشه واقع‌گرایی را می‌توان به دو شاخه کلان تقسیم کرد: «واقع‌گرایی کلاسیک» (Classical Realism) که…

جنگی که ورق را برگرداند

 تحلیلی بر ابعاد و پیامدهای جنگ نامشروع آمریکا-اسرائیل علیه ایران در ابتدای سال ۲۰۲۶ ( قسمت اول) دکتر رضا غلامی  عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی- ایران، تهران پیش‌سخن هرچند نگارش روایتی تحلیلی از جنگی که با وجود آتش‌بسی موقت، همچنان در زیرِ پوست ایران و منطقه…

الگوریتم توتالیتر: تأملی در دیالکتیک هوش مصنوعی، رژیم‌های حقیقت و افق آزاداندیشی

رضا غلامی عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در سیر تاریخی، قدرت هرگز صرفاً در ابزارهای سخت نظامی یا اقتصادی متبلور نگشته است؛ بلکه عمیق‌ترین و پایدارترین صورت‌های قدرت، آنهایی بوده‌اند که توانسته‌اند مونوپلی تعریف حقیقت را در اختیار گیرند. از دستگاه‌های ایدئولوژیک دولت‌های توتالیتر در قرن…

نگاهی به متدولوژی تحلیل علمی اعتراضات و اغتشاشات دی‌ماه ۱۴۰۴ – چارچوب نظری، شواهد تجربی، و ابزارهای سنجش بی‌طرفی

رضا غلامی عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی در طول هفته‌های اخیر، شاهد رفتارهای عجیب و‌مبتذل برخی از آکادمیسین های ایرانی در رشته های جامعه شناسی و علوم سیاسی در قبال بررسی حوادث دیماه ۱۴۰۴ هستیم. تصور میشود این همه هزینه‌ای که طی چهار دهه اخیر برای توسعه…

کارل پوپر و مسئله تقرب به حقیقت

دکتر رضا غلامی، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم‌ انسانی و‌مطالعات فرهنگی مقدمه: کارل پوپر، ایران و یک مواجهه کم‌عمق هر چند برای اساتید و‌محققان فلسفه در ایران، کارل پوپر ناشناخته نبود اما به نظر می‌رسد آشنایی گسترده با اندیشه‌های کارل پوپر در جامعه فلسفه و علوم انسانی ایران، بیش از…