کارل پوپر و مسئله تقرب به حقیقت

دکتر رضا غلامی، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم‌ انسانی و‌مطالعات فرهنگی مقدمه: کارل پوپر، ایران و یک مواجهه کم‌عمق هر چند برای اساتید و‌محققان فلسفه در ایران، کارل پوپر ناشناخته نبود اما به نظر می‌رسد آشنایی گسترده با اندیشه‌های کارل پوپر در جامعه فلسفه و علوم انسانی ایران، بیش از…

بسط مردم سالاری؛ کاوشی در پیام‌های اعتراضات و اغتشاشات اخیر برای نظام حکمرانی

اعتراضات و اغتشاشات دی‌ماه ۱۴۰۴ در ایران، که می‌توان آن را یکی از بزرگ‌ترین اعتراضات و ناآرامی‌های ۴۹ سال گذشته دانست، فراتر از یک نارضایتی یا ناآرامی گذرا، و نیز فراتر از یک عملیات ترکیبی منتسب به اسرائیل و ایالات متحده، هشداری جدی و چندوجهی برای نظام حکمرانی به شمار…

از استدلال و نقد تا ناسزا و‌ تخریب؛ عادت افراط گرایان

 علوم انسانی و فلسفه، برخلاف برخی برداشت‌های ساده‌انگارانه، ایدئولوژی نیستند که بتوان با فرمان یا شعار آنها را دگرگون ساخت. علم در بستر آزادی، گفت‌وگو و تکثر می‌بالد و در فضای پویای اندیشه به پیش می‌رود. تاریخ علم گواهی روشن است بر این واقعیت که علم همواره مسیری پر فراز…

ضرورت شکل‌گیری عقلانیت سیاسی واقع‌گرا در ایران امروز

تعریف عقلانیت سیاسی واقع‌گرا عقلانیت سیاسی واقع‌گرا در ایران اتخاذ سیاست‌هایی است که اهداف و ارزش‌ها را بر اساس ادغام آرمان‌ها با واقعیت‌ها بازتعریف می‌کند و بر رضایت آگاهانه اکثر مردم استوار است. این رویکرد محدودیت‌های ساختاری نظام، قدرت واقعی بازیگران مختلف، توان و تاب‌آوری جامعه برای پذیرش تحولات، و…

عقل ایرانی در مواجهه با بحران‌ها

رضا غلامی؛ عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و‌ مطالعات فرهنگی مقدمه عقل ایرانی، مفهومی ریشه‌دار در بطن تاریخ چند هزار ساله تمدن ایران است که در گذر زمان، ویژگی‌هایی منحصربه‌فرد یافته و به‌مثابه عقل جمعی، حاصل انباشت تجربه‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی ملت ایران به شمار می‌آید. این عقل،…

ضرورت گفت‌وگوی فراگیر و بازشناخت منافع ملی

رضا غلامی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم ‌انسانی و‌ مطالعات فرهنگی   مقدمه در تحلیل شرایط کنونی ایران، یکی از بنیادی‌ترین ضرورت‌ها، بازاندیشی در مفهوم منافع ملی و تحقق گفت‌وگویی فراگیر و فراسویه‌ای میان همه نیروهای اجتماعی، فکری و نهادی کشور است. ایران در مرحله‌ای سرنوشت‌ساز از تاریخ خود ایستاده…

حفظ همبستگی ملی؛ آغازی برای بازسازی ملی

رضا غلامی؛ عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم‌ انسانی و‌مطالعات فرهنگی   ملت بزرگ ایران، در روزهای اخیر نشان داد که در لحظات سرنوشت‌ساز تاریخ، هم‌چنان با عزمی راسخ، غیرتی مثال‌زدنی و ایمان به سرزمین خود، توان دفاع مشروع و جانانه از خاک، شرف و استقلال ملی‌اش را دارد. این ایستادگی…

 به افتخار مک‌اینتایر: گفت‌وگویی با سنت فضیلت در روزگار معاصر

 (به مناسبت درگذشت او) دکتر رضا غلامی، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی   مقدمه جهان امروز، با پیچیدگی‌های فزاینده اقتصادی، تکنولوژیک و فرهنگی، پرسش از جایگاه و کارکرد اخلاق را بیش از پیش برجسته کرده است. مدرنیته، هرچند با چالش‌هایی در حوزه اخلاق همراه بوده، نباید…

نقد غرب‌محورانه، نه غرب‌ستیزانه

رضا غلامی؛ دوازدهم فروردین ۱۴۰۴ غرب‌ستیزی، نه از سر عقلانیت است و نه با الزامات یک گفتمان نقادانه و خردورزانه سازگار. تقابل، اگر بر پایه هیجان و پیش‌فرض‌های ایدئولوژیک بنا شود، راه را بر فهم متقابل و هم‌افزایی تمدنی خواهد بست. در عوض، نقادی مبتنی بر روش‌شناسی علمی و درک…

سنت‌های خوب خانوادگی؛ سرمایه اجتماعی مردم ایران

رضا غلامی؛ عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم‌انسانی و‌ مطالعات فرهنگی در عصری که سنت و مدرنیته در تلاقی ایده‌آل‌ها و چالش‌ها، زوایای تازه‌ای از حقیقت و ارزش را به نمایش می‌گذارند، بر این نکته پایدارم که نه فقط نباید به سنت‌گرایی کور گرایش یافت بلکه باید سنتهای خوب، عقلانی و…