پژوهشگر و مدرس فلسفه سیاسی و مطالعات فرهنگی و تمدنی
آزاداندیشی مولود فرهنگ و اندیشه اسلامی است. اساساً پیامبران الهی و در رأس آنها پیامبر اعظم(ص) آمدهاند تا به تعبیر امیرالمومنین علی(ع)، «یثیروا لهم دفائن العقول»؛ …
یعنی انقلاب فکری در جامعه بشری ایجاد کنند؛ بشر را به تفکر آزاد و مستقل ترغیب کنند و از این طریق انسان را به خودش بیاورند. وقتی انسان به خودش آمد و از اسارت غرایز حیوانی و نفسانیّات رها شد، راه برای بُروز و ظهور کمالات انسانی هموار می شود.
با این وصف، این اسلام است که می خواهد قید و بندها از فکر آدمی باز شود. به نظر من، گرچه جریان روشنفکری غربگرا مدعی آزادی اندیشه است، اما خودش در عصرما بیشترین سهم را در اسیر کردن اندیشه دارد. امروز هرکس چارچوبهای فکری غرب را مورد نقد قرار دهد و بخواهد مستقل از آنها فکر کند، از محافل فکری طرد و به پیشانی او برچسب بی سوادی زده می شود.
انقلاب اسلامی نه تنها به آزاداندیشی عمیقاً باور دارد، بلکه خود را متعهد به بسط و گسترش آزاداندیشی در کشور، بخصوص محافل علمی و دانشگاهی می داند؛ این همه تأکید رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره ضرورت برپایی کرسی های آزاداندیشی، نشان دهندۀ ارزش آزاداندیشی در گفتمان انقلاب اسلامی است. ما در حقیقت آزاداندیشی را مایۀ رونق و نشاط علمی در دانشگاه ها و حتی حوزه های علمیه می دانیم و معتقدیم آزادی فکر، عامل مهمی در تعمیق و استحکام باورهای دینی و برملاشدن پوچی تفکرات الحادی است.
امروز موانع متعددی بر سر راه بسط آزاداندیشی در محافل علمی و فکری وجود دارد؛ مهمترین این موانع، موانعی است که اقلیّت سکولار در محیط های علمی به نام علم و به نام آزادی ایجاد کرده اند. آنها با انحصاری کردن چند روش شناسی خاص در علوم انسانی و منزوی ساختن مهمترین و اصیل ترین منابع معرفت بشری، مانع از ژرف کاوی در عرصه های گوناگون علوم انسانی شده اند.
به نظر می رسد، تنها زمانی می توان به طور واقعی به سوی تحول بنیادین در علوم انسانی رفت که مسیر آزاداندیشی در محیط های علمی هموار شود. البته باید بین کار سیاسی و تبلیغاتی و نشستهای آزاداندیشی تفاوت قایل شد. بعضی اصرار دارند، تریبونهای آزاداندیشی را برای طرح مباحث جناحی و هوچیگری، قبضه کنند. باید به این افراد گفت، کرسی های آزاداندیشی جای تعقیب اغراض سیاسی- جناحی نیست و کسانی که می خواهند یکسویه و بدون اجازه نقد، سخنان خود را به مخاطب القا کنند، باید به دنبال تریبونهای دیگری خارج از محیط های علمی کشور باشند.
انتهاي خبر/ قدس آنلاين / کد خبر: 192506
بدون دیدگاه